Tag Archives: vietnamese

Our Fathers’ Masculinity

(the day post-celebration)

There was a boy in my elementary school. He enjoyed singing, and loved acting out like a pop star when he performed; his hand gestures stroking brushes on invisible canvases and his facial expressions twisted like a thousand loose threads.

People, my parents and I included, used to call him “ái”, from “ái nam ái nữ”, literally translated to “love men and love women” in the Sino-Vietnamese language. Even until now, this word “love” has become synonymous to “homo”. To love, regardless of gender, is a pejorative.

From the same elementary school, there was a girl, who was featured on a children’s magazine for saying she wanted to be a boy, because her girlhood came with disadvantages. The article was a tacit attempt to portray the deep-rooted gender disparity that was still pervasive in our doi-moi communist institution, not a jab at her gender preference.

I imagined an article about a boy wanting to be a girl, so he can enjoy a girl’s privileges, would digress the conversation.

What makes a Vietnamese man a man? I am asking, because I already know the answer to the equivalent question for women. The four virtues: Ethics, Visage, Speech, Morality. Every girl has learned about these principles for femininity, sometimes from a male politician on TV, but most of the times, from the female figures in their life. She carries their weight in her heart, especially if she makes the conscious choice to reject their ideologies.

I, as an unborn fetus, was meant to be a boy because a fortune teller said so. I, as a baby, with the lack of a penis, devastated my parents in the first wee hours, because my family wants a primogeniture . I, as a teenager, tried too hard to obliterate the boundaries, to curate the frustration. I, as an adult, saw the reflections of toxic masculinity through my father, my uncles, my friends’ fathers, bounced off my mother, my aunts, my friends’ mothers. We use these moral codes as our destination, which we can choose to inch closer to or further from. Let’s not lose our sight, so we could measure how far we are, or reassure we are not astray yet. One thing for sure: we are never getting away.

Growing up, what milestones have our fathers installed for their boys?

That you have to impregnate your wife with some Y-dominated sperm. That, or, your genuine desire for a daughter deserves to be broadcasted and your special love for her celebrated.

That “respecting” means “not being able to refuse” when your “brothers” force the next drink on you.

That Gambling, alcoholism, philandering and addition a broken home make, and the absence of all is sufficient to put you on a pedestal.

That it is emasculating for a man to help a woman, unless it is something she couldn’t allegedly do well. Picking up heavy things. Driving. Bringing home the pork belly (sorry for the localization; we Vietnamese don’t really eat cured meat).

That you – a man, a son, a father, a husband – are free to be helpless with house chores, because these vibrant TV ads allow you to. Mom will always have the magic of consumerism in her hands.

That your virility is fueled by dead pangolin, elephants, rhinos, pythons, bears, tigers. That poaching is a national crisis versus an personal shame.

That the things you do for your woman – her sexual satisfaction, her house, her comfort – is not really about her. It is about how you handle these gender-assigned pressures society has put on you. That the alphabetic numbers in the unwritten punny “bro goal” – 1 wife, 2 kids, 3-floor home, 4-wheel car – are more burdened and solemn than they sounded. It is the scale to your man-ness.

We always say our sons are to continue the family’s legacy. But have we decided what kind of legacy that would be?

Vietnam is a pro-life country, so let’s pretend we are all pro-life here for the sake of argument. An embryo take 6 weeks to develop sexual organs, meaning it is a human before it is a gender. After all, what makes us human is not our reproductive system, but our human-ness – our logic and reasoning, our emotions and the factorial outlets we use to channel our feelings. Maybe we could just teach our sons to be kind and respectful, to be vulnerable and courageous. We should just teach them to take responsibility, not like a man, but to the best they could – like knowing when to say “no”, to overcome temptations, to do whatever they deem right, to be equal.

We might not be born equal, but at the inception, we were created the same way. That, we don’t need to pretend.

Advertisements
Tagged ,

“Death won’t do us part”

“Notes between the lines” is a series of blog posts in which I will share pieces of music and literature that I think resonate with each other. This post features Wuthering Heights by Emily Brontë and a misery-pop Vietnamese song named “A nocturne for my love” (“Dạ khúc cho tình nhân”) by Le Uyen Phuong. Misery-pop (“yellow music”) is a popular genre in South Vietnam during wartime, with folk rhythm and melancholy lyrical content.


Mình vẫn nhớ về một ngày mưa ở Hà Nội. Mưa mùa hè lúc nào cũng như trút nước, nên phải chạy vội vào một quán cafe bên đường để trú tạm. Gạch bông xước xát, đồ đạc lỗi thời làm bằng mây tre đã sờn hết, cốc thủy tinh cũ kỹ và sắp mẻ. Quán chỉ bật nhạc xưa như thể đó là một thứ âm nhạc đương thời.

Rồi nhạc Lê Uyên Phương vang lên, khiến mình rất lạ, vì quán xá miền Bắc ít khi bật nhạc miền Nam như thế (thường chỉ có nhạc Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, đợt đấy mình còn hay nghe thấy Vũ Thành An). Mình đã biết và nghe Lê Uyên Phương từ trước đó, nhưng cũng chưa đến mức say mê. Nhưng không hiểu do hôm ấy trời mưa, hay còn do tâm trạng nào khác, mà nghe “Dạ khúc cho tình nhân” cứ thấy cồn hết cả ruột, người lạnh toát.

Mình đã nghe bản thu trước 1975, rồi những bản thu khác của Lệ Thu, Khánh Ly, Thu Phương và Quang Dũng, nhưng vẫn chưa ai khiến mình cảm thấy sự khắc khoải từ cõi lòng như bản song ca này của Lê Uyên Phương. Ca từ và biểu cảm day dứt, điên dại, điêu linh, có cái gì đấy khiến mình nghĩ đấy “Đồi gió hú”. Thế là mình cứ bị ám ảnh từ ấy đến giờ, không biết có được một thứ tình yêu như Catherine và Heathcliff trong đời, là bất hạnh hay phúc phần.

 ««Trơ trọi một mình, tôi biết rằng chỉ có hai thước đất ngăn cách tôi với nàng. Tôi tự nhủ–“Mình sẽ ôm nàng trong tay lần nữa! Nếu thi hài nàng giá lạnh, tôi sẽ nghĩ rằng chính ngọn gió bấc này làm mình ớn lạnh; nếu nàng không động đậy, nghĩa là nàng đang ngủ.

Tôi lấy một cái xẻng ở nhà chứa đồ và bắt đầu ràng hết sức đào với – xẻng quẹt vào quan tài. Tôi bỏ xẻng, dùng tay vục. Gỗ ván bắt đầu nứt toác quanh những đinh ốc. Tôi đã sắp đạt mục tiêu thì chợt có cảm giác như nghe thấy ai đứng ở trên, sát mép huyệt, cúi xuống thở dài một tiếng. Nếu mình nậy được cái này ra, tôi lẩm bẩm, thì ước gì họ trút đất xuống lấp cả hai chúng mình đi cho rồi! Và càng giằng kéo quyết liệt hơn. Lại một tiếng thở dài nữa ngay bên tai. Tôi như cảm thấy hơi thở ấm ấy xê dịch làn gió chờ mưa tuyết. Nhưng cũng xác thực như ta thấy một vật thể có thực tiến lại gần trong bóng tối, tuy không phân biệt được là gì, tôi cảm thấy một cách xác thực không kém là Cathy đang ở đó, không phải bên dưới tôi, mà là trên mặt đất. Một cảm giác nhẹ nhõm đột ngột lan từ tim tôi chảy giàn khắp tứ chi. Tôi bỏ phắt cái công việc khổ sai và lập tức trở nên khuây khỏa – một niềm an ủi khôn nói nên lời. Nàng đang ở bên tôi, sự hiện diện của nàng kéo dài trong khi tôi lấp lại nấm mồ, và dẫn đường tôi về nhà.

[…] Giờ đây, từ lúc tôi nhìn thấy nàng, tôi đã bình yên… một chút. Nhử tôi bằng một bóng ma hy vọng suốt mười tám năm trời như thế, quả là một cách kỳ lạ để giết dần giết mòn, không phải từng phần, mà là từng li sợi tóc.»»

Đọc đến cuối truyện, trong đầu mình lại phảng phất lời tựa của nhạc sỹ, “tôi ước ao, khi bình minh trở lại, khi Mặt Trời trở lại, những tình nhân, có thể nào, có cùng chung với nhau một số phận trong cuộc đời“.

Các bản online trên Google đều không có trích đoạn này, cũng không có đủ 34 chương như bản gốc. Tìm mãi mỗi được một bản scan sách, do Dương Tường dịch.

Tagged , , , , , , ,
%d bloggers like this: